فصل يكم : كتاب‌شناسى تاريخ عاشورا « 1 » در باره تاريخ نهضت امام حسين عليه السلام و بويژه عاشورا و نيز در موضوع عزادارى بر امام حسين عليه السلام و نقل مَقتل ايشان ، كتاب‌هاى بسيارى در طول تاريخ ، نگاشته شده است كه اين ، خود ، نشان از اهتمام عالمان و محقّقان مسلمان ، بدين مسئله دارد . « 2 » اين منابع از لحاظ اعتبار و دقّت در نقل و تحليل ، يكسان نيستند و مىتوان آنها را به دو دسته كلّىِ : قابل استناد و غير قابل استناد ( ضعيف ) ، تقسيم كرد . البته اين تقسيم‌بندى فقط در كتاب‌هايى صادق است كه در دسترس اند ؛ زيرا دسته ديگرى از منابع - كه « منابع مفقود » ناميده مىشوند - ، تنها در فهرست‌نامه‌ها مورد اشاره قرار گرفته‌اند و اكنون دسترس مستقيم به آنها ممكن نيست ، هر چند برخى اخبارشان ، به كتاب‌هاى ديگر ، راه يافته است . بنا بر اين ، براى هر پژوهشى در باره تاريخ عاشورا و عزادارى ، چهار دسته منبع وجود دارد :

--> ( 1 ) اين فصل ، با همكارى فاضل ارجمند جناب آقاى عبد الهادى مسعودى ، نگارش يافته است . ( 2 ) جهت آگاهى بيشتر ، ر . ك : كتاب‌شناسى تاريخى امام حسين عليه السلام ، محمد اسفنديارى ؛ كتاب‌شناسى امام حسين عليه السلام ، نجفقلى حبيبى ( كه در كتاب اوّل ، بيش از هزار اثر و در كتاب دوم ، 879 اثر ، معرّفى شده است ) ؛ معرّفى و نقد منابع عاشورا ، سيّد عبد اللَّه حسينى ؛ پژوهشى در مقتل‌هاى فارسى ، محمّد على مجاهدى ؛ كتاب‌شناسى امام حسين عليه السلام : كتاب‌نامه ، حشمت اللَّه صفرعلىپور و ديگران ؛ عاشورا نامه : ج 4 ( كتاب‌شناسى ) ؛ « مأخذشناسى عزادارى » ، محمّد نورى ( چاپ شده در : فرهنگ انديشه ، ش 17 ) .